Транскрипти од пораки од апликацијата Скај, која ја користеле криминални групи низ целиот свет, укажуваат на контакти на балканските кланови со добавувачи во Венецуела. Една од пораките од 2020 година споменува купување на три тони кокаин од лице означено како „Патрон“. Одлуката за набавка на дополнително количество дрога, според истражните досиеја, е донесена под надзор на Радој Звицер, осудениот водач на ковачкиот клан од Црна Гора, кој го води и бизнисот во Србија.
Криминална рута
Само еден ден подоцна, холандските власти уапсија 11 црногорски државјани на Аруба, на околу 25 километри од брегот на Венецуела. Пет тони кокаин беа пронајдени на бродот Ареса, а судот на тој карипски остров ги осуди членовите на екипажот на девет до 15 години затвор. Овој случај претставува една од документираните врски меѓу балканските криминални структури и рутите кои водат низ Венецуела.
Години по тој случај, Венецуела е повторно во центарот на вниманието. Американското судство го обвинува Мадуро за соработка со неколку криминални организации, вклучувајќи ги мексиканските картели Синалоа и Зетас, колумбиската бунтовничка група ФАРК и венецуелската банда Трен де Арагва. Мадуро ги негираше сите обвинувања на сослушувањето во Њујорк.
Каде е Балканот?
Сепак, директните врски на балканските криминални групи со картелите спомнати во обвинението засега не се јавно потврдени. „На судењата на членовите на которските кланови, картелите ретко се прецизно именувани“, изјави за Дојче веле Јелена Јовановиќ, новинарка на црногорски Вијести, која ги следи судењата.
„Општите описи како „колумбиски“, „еквадорски“, „бразилски“ контакти и добавувачи или „јужноамерикански добавувачи“ се користат многу почесто, без прецизно именување на картелите. Врската со Јужна Америка е видлива“, објаснува соговорничката на Дојче веле.
Сепак, во Албанија постои конкретна соработка со еден од картелите споменати во обвинението на Мадуро. Имено, албанското криминално семејство Хиса беше цел на Министерството за финансии на САД поради обвинувања за перење пари во корист на картелот Синалоа.
„Поширок конгломерат“
Тековите на парите оделе преку казината, а износот за кој станува збор е околу два милиони долари во периодот од 2017 до 2024 година. Тие пари, според американското министерство, пристигнале во САД, каде што една од компаниите поврзани со тоа семејство била користена за перење пари.
Јовановиќ вели дека во меѓународните истраги балканските организирани групи „честопати се третираат како поширок конгломерат на мрежи од Црна Гора, Србија, Албанија, Хрватска, БиХ и Словенија“, и затоа се нарекуваат Балкански картел.
Венецуела е опишана во бројни меѓународни извештаи како транзитна земја за кокаинот кој пристигнува во Европа од Колумбија и други земји производители. На ова укажува и Глобалната иницијатива за борба против транснационалниот организиран криминал.
Западна Африка
Земјите од Западна Африка, како што се Сиера Леоне, Сенегал, Гвинеја-Бисао, Гвинеја и Гамбија, се повеќе се појавуваат на овие рути. Во тој контекст се појавува и Србија. Поранешниот полицаец од Лозница Мирослав Старчевиќ беше идентификуван како водач на група која ја користела Сиера Леоне како центар за складирање и товарење кокаин во контејнери. Таа група е поврзана со кавачкиот клан.
Како што објаснува Јовановиќ, Западна Африка се споменува сè почесто во случаите кои вклучуваат балкански криминални мрежи, односно за складирање, претовар, препакување и испраќање во Европа. Сепак, тоа не е правило.
„За црногорските организирани криминални групи, доминантен модел се Еквадор, Колумбија и Бразил. Од тамошните пристаништа, кокаинот пристигнува со контејнерски бродови до големите европски пристаништа, како што се Ротердам и Антверпен, од каде што понатаму се дистрибуира низ цела Европа“, вели Јовановиќ.
Обем на криминал и начин на работа
Деталите за начинот на работа на балканските криминални мрежи станаа достапни откако членовите на француската полиција се справија со шифрирани комуникациски платформи како што се Скај, АНОМ и Енкрочет.
Како што објаснува Јовановиќ, фокусот на комуникацијата обично е на „логистиката, контејнерите, пристаништата, „линиите“, луѓето на терен и корупцијата која овозможува пратката да се стави во легален транспорт“, и дека луѓето кои работат на бродовите не се ни свесни дека транспортираат наркотици.
„Пораките честопати се однесуваат на пристапот до пристаништата преку мито и „фиксери“, ставање кокаин во легални контејнери, честопати без знаење на наведените испраќачи и примачи, мрежа на пристанишни работници, шпедитери, посредници и регионални добавувачи во Колумбија, Еквадор и Бразил, како и опсесијата со следење на пратката“, вели новинарката на Вијести.
Таа додава дека Балканскиот картел има широка мрежа на соработници, која се протега низ повеќе од 30 земји, и дека самата организација е голема и оперативно силна.
Според неа, без корупција и „луѓе во системот“, ваквите операции не би биле можни. Токму поради обемот и нивото на организацијата се смета дека балканските криминални мрежи би можеле да стигнат и во фокусот на американските власти.
