петок, 9 јануари 2026

Американскиот потпретседател ја нападна Европа: Не си ја завршивте работата со Гренланд

Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс изјави дека Гренланд е клучен за одбраната на Соединетите Американски Држави и светот од потенцијални руски или кинески ракетни напади, остро критикувајќи ја Европа и Данска дека „не си ја завршиле добро работата“ во обезбедувањето на стратегиската област. Неговите коментари доаѓаат во време кога Белата куќа потврди дека „активно“ ја разгледува опцијата за купување на Гренланд, полуавтономна данска територија, пишува Би-би-си.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Во интервју за Фокс њуз, Венс беше прашан колку далеку се подготвени САД да одат во врска со Гренланд.

„Па, конечната одлука ќе ја донесе претседателот, но има многу негодувања од Европа, а Европа не се справи со фундаменталниот аргумент кој го изнесуваат претседателот и целата администрација. Гренланд е клучен – не само за нашата национална безбедност, туку и за безбедноста на целиот свет. Луѓето не се свесни за тоа.

Целата инфраструктура за противракетна одбрана делумно зависи од Гренланд. Ако, не дај Боже, Русите или Кинезите – не велам дека ќе се случи – но ако во иднина некој испука нуклеарна ракета кон нашиот континент или кон Европа, Гренланд е клучен дел од тој одбранбен систем.

Значи, се поставува прашањето: дали Европејците, дали Данците, направиле добра работа во обезбедувањето на Гренланд и обезбедувањето дека тој може да продолжи да служи како сидро на светската безбедност и противракетната одбрана? И одговорот е, очигледно, дека не го прават тоа. Тие инвестираа премалку во безбедноста. Тие не ја обезбедија областа баш добро.

Она што слушам дека го кажуваат постојано се сведува на минатото. Тие велат: се боревме заедно во Втората светска војна или во војната против тероризмот. И благодарни сме за тоа. Сакаме да имаме такви сојузници. Но, фактот што пред 25 години си направил нешто паметно не значи дека не можеш да направиш нешто глупаво денес.

Претседателот на Соединетите Американски Држави јасно дава до знаење: не работите добро кога станува збор за Гренланд. Ќе се погрижиме да ги заштитиме интересите на Америка и мислам дека претседателот е подготвен да оди толку далекуѕ колку што е потребно“, порача Венс.

Стратегиската важност на Гренланд лежи во неговата локација помеѓу Северна Америка и Арктикот, што го прави идеален за системи за рано предупредување. САД ја имаат воената база Питуфик таму со децении, со повеќе од 100 трајно стационирани војници. Во последниве години, расте интересот за огромните природни ресурси на островот, вклучувајќи ги ретките метали, ураниумот и железото, кои стануваат сè подостапни поради топењето на мразот.

И Гренланд и Данска, која е членка на НАТО, постојано јасно изјавуваат дека островот не е на продажба. Трамп даде слична понуда во 2019 година за време на неговиот прв мандат, но таа беше категорично одбиена. Данска предупреди дека секој обид Присилното преземање би значело крај на НАТО алијансата.

Европските лидери застанаа во одбрана на Данска. „Гренланд им припаѓа на неговите жители и само Данска и Гренланд можат да одлучуваат за прашања кои се однесуваат на нивните односи“, се вели во заедничката изјава на лидерите на Франција, Обединетото Кралство, Германија, Италија, Полска, Шпанија и Данска.

Тие повикаа на почитување на Повелбата на ОН, вклучувајќи го суверенитетот и територијалниот интегритет, нагласувајќи дека безбедноста на Арктикот мора да се постигне „колективно“ во рамките на НАТО.

Аја Кемниц, една од двајцата претставници што го претставуваат Гренланд во данскиот парламент, ги нарече изјавите на администрацијата на Трамп „јасна закана“. „Тоа е целосно непочитување од страна на САД да не го исклучуваат пристапувањето на нашата земја и пристапувањето на друг сојузник на НАТО“, изјави таа за Би-би-си.

Сепак, тој верува дека анексијата е малку веројатна, но очекува дека САД „ќе извршат притисок врз нас за да се осигурат дека на крајот ќе го преземат Гренланд“.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ