„Претседателот на Соединетите Американски Држави е сериозно ментално болен и со тоа ги доведува во опасност животите на сите нас. 25-тиот амандман постои со причина, мора веднаш да го активираме“, напиша Ансари. Конгресменката реагира, како што е наведено, на пораката што Трамп му ја испратил на норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе.
The president of the United States is extremely mentally ill and it’s putting all of our lives at risk. The 25th Amendment exists for a reason—we need to invoke it immediately. pic.twitter.com/HaywXdWxDK
— Congresswoman Yassamin Ansari (@RepYassAnsari) January 19, 2026
„Драг Јонасе: Со оглед на тоа што вашата земја одлучи да не ми ја додели Нобеловата награда за мир затоа што запрев осум војни, повеќе не се чувствувам обврзан да размислувам исклучиво за мирот, иако тој секогаш ќе биде доминантен, туку сега можам да размислувам за она што е добро и исправно за Соединетите Американски Држави“, напишал Трамп во таа порака.
Пораката беше реакција на Трамп на претходна порака што му ја испратиле Сторе и финскиот претседател Александер Стуб.
„Почитуван господине претседателе, драг Доналде – за контактот преку Атлантикот, за Гренланд, Газа, Украина – и вашата вчерашна објава за царините. Го знаете нашиот став за овие прашања. Но веруваме дека сите треба да работиме на деескалација – се случува премногу околу нас и мораме да се обединиме.
Предлагаме да ве побараме подоцна денес, заедно или одделно, кажете ни што повеќе би ви одговарало! Срдечен поздрав, Алекс и Јонас“, стоело во таа порака.
Канцеларијата на норвешкиот премиер потврди дека Сторе и Трамп во неделата размениле пораки.
Норвешкиот премиер дополнително реагираше и со официјална изјава.
„Ставот на Норвешка за Гренланд е јасен. Гренланд е дел од Кралството Данска и Норвешка целосно го поддржува Кралството Данска по тоа прашање. Исто така, поддржуваме НАТО на одговорен начин да презема чекори за зајакнување на безбедноста и стабилноста на Арктикот.
Што се однесува до Нобеловата награда за мир, јасно објаснив, вклучително и на претседателот Трамп, нешто што е добро познато: наградата ја доделува независниот Нобелов комитет, а не норвешката влада“, истакна тој.
Повик за активирање на 25. амандман против Трамп упатија и демократскиот сенатор Ед Марки од Масачусетс, како и конгресменката Сидни Камлагер-Дов од Калифорнија.
Што е 25. амандман?
25. амандман му овозможува на потпретседателот да ја преземе функцијата вршител на претседателските овластувања кога претседателот повеќе не е способен да ја извршува својата должност, на пример ако стане неспособен поради физичка или ментална болест.
Четвртиот дел од амандманот им овозможува на потпретседателот и на мнозинството членови на владата да го прогласат претседателот за неспособен за извршување на должноста.
Во тој случај тие мора да потпишат писмо до претседателот на Претставничкиот дом и до претседавачот на Сенатот, во кое наведуваат дека претседателот не е способен да владее или не е во состојба да ги „извршува овластувањата и должностите“. Во тој момент потпретседателот автоматски ги презема претседателските овластувања.
Потоа на претседателот му се дава можност писмено да се изјасни, а ако ја оспори таквата одлука, конечната одлука ја донесува Конгресот. За смена на претседателот потребно е двотретинско мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом. Додека постапката не заврши, функцијата претседател ја врши потпретседателот.
Расправа за активирање на 25. амандман се појави и во октомври 2020 година, откако на претседателот Трамп му беше дијагностициран ковид-19, поради загриженост дека би можел да биде премногу болен за да ја води земјата.
Донесен четири години по атентатот врз Кенеди
Амандманот е ратификуван во 1967 година, четири години по атентатот врз Џон Ф. Кенеди, а неговата цел била да ги разјасни прашањата за наследување на претседателската функција во случај претседателот да стане неспособен.
Поради тоа, некои претседатели го користеле, поточно третиот дел од амандманот, кој им овозможува привремено да му ги пренесат овластувањата на потпретседателот.
Така, во 2002 и 2007 година, претседателот Џорџ В. Буш му ги пренесе овластувањата на потпретседателот додека беше под анестезија за време на рутински колоноскопии. Претседателот Роналд Реган го стори истото во 1985 година, кога беше хоспитализиран поради операција на рак.
До денес, меѓутоа, ниту еден актуелен претседател никогаш не бил трајно отстранет од функцијата со примена на 25. амандман.
