Затворете едно око и фокусирајте се право напред, без да ги движите очите. Ќе забележите заматен, месест облик во периферниот вид – вашиот нос. Тој е таму во секој буден момент, а сепак речиси никогаш не сме свесни за него. Па зошто не можеме да ги видиме нашите носеви, иако тие се буквално пред нас?
„Можете да го видите својот нос“, рече Мајкл Вебстер, научник за вид и директор на програмата за невронаука на Универзитетот во Невада, Рино. Едноставно не сме свесни за тоа поголемиот дел од времето.
Главната причина зошто носот не зазема простор во нашиот вид се сведува на еден донекаде изненадувачки факт: ние не го гледаме светот таков каков што е, туку како модел што нашиот мозок го има изградено за да ни помогне да преживееме.
„Видот всушност е предвидување за тоа каков мислите дека е светот,“ рече Вебстер. „Сакате да бидете свесни за прашањата: ‘По што светот се разликува?’ ‘Кои се изненадувањата, грешките и работите што не сум ги предвидел?’ Обично не сте свесни за вашиот нос затоа што веќе знаете дека е таму и едноставно не сакате да бидете свесни за него. … Голем недостаток е да трошите дел од вашата енергија грижејќи се за тоа.“
Ова има смисла од перспектива на преживување: постојаното процесирање на непроменливи карактеристики, како што е вашиот нос, би било губење на ограничените ментални ресурси кога треба да откривате закани, да наоѓате храна или да се движите низ околината. Всушност, вашиот мозок „брише“ секакви информации за сопственото тело за да ви помогне да го перципирате надворешниот свет.
Земете ги, на пример, крвните садови во очите. Фото-рецепторите што собираат светлина од надворешниот свет се наоѓаат во задниот дел на окото, зад заплеткана мрежа од крвни садови.
„Како да седите во дрво со суви гранки и всушност го гледате светот низ сите тие суви гранки,“ кажа Вебстер, пренесува Лајв сајенс.
Вашиот мозок обично го игнорира тоа, но постојат начини да се појават крвните садови во окото за свесно да ги видите. Ако некогаш сте биле на очен преглед, можеби сте забележале темни линии во видот кога офталмологот пуштил светлина преку вашето око. Тоа се сенките што ги фрлаат крвните садови на вашите очи.
Вашиот мозок не само што ги елиминира несаканите информации – понекогаш создава информации од нула. Земете ја слепата точка: празниот регион во вашиот вид што одговара на местото каде што оптичкиот нерв го напушта окото. Вашата слепа точка е широка околу 5 степени, или повеќе од двојно поголема од појавата на полна месечина на небото. Сепак, ние обично не сме свесни за оваа огромна празнина во нашиот вид.
„Ние всушност ја пополнуваме таа информација,“ вели Вебстер. „Наместо да ја гледаме празнината, имаме траги од она што е околу слепата точка што ни кажуваат: Добро, ако гледам во бел лист хартија, многу е веројатно дека делот што е во слепата точка исто така е бел.“
Уште полесно е да го забележите вашиот нос – всушност, можеби сте хиперсвесни за него во моментов, едноставно затоа што размислувате за него.
„Ако свесно се обидувате да видите нешто, тогаш навистина станувате свесни за него,“ вели Вебстер.
Нашите „исчезнувачки“ носови откриваат нешто длабоко за тоа како ја доживуваме реалноста: нашиот вид не е како камера што го снима она што навистина постои; повеќе наликува на уметник што создава модел на светот кој ни е најкорисен.
Вебстер ја однесе оваа идеја уште подалеку. Можеби воопшто не ја перципираме реалноста. „Дури и самиот овој модел е всушност само информацијата што ви е потребна за да се справите со неа. Тој всушност не ви кажува каква е реалноста на светот.“
