петок, 27 март 2026

Сите луѓе во светот со сини очи имаат заеднички предок

На почетокот, сите луѓе имале кафеави очи. Сепак, генетска мутација што влијаела на генот Оука2 во човечките хромозоми предизвикала еден вид „прекинувач“ што го променил текот на еволуцијата на бојата на очите.

Фото: Пиксабеј

Објавено на

часот

Сподели

Ако некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе имаат сини очи, едно научно истражување би можело да даде одговор. Експерти од Универзитетот во Копенхаген веруваат дека ја решиле оваа мистерија – а се чини дека сè води кон само една личност. Според нивните тврдења, пред да се појави еден европски предок, сите луѓе имале исклучиво кафеави очи. Оваа промена се случила пред приближно 6.000 до 10.000 години, како резултат на генетска мутација.

Како што многумина паметат од училишните учебници, сината боја на очите е резултат на рецесивен ген – лицето мора да наследи два такви гена за да има сини очи. Сепак, до неодамна, не беше точно познато од каде потекнуваат тие гени.

Истражувањето го водел професорот Ханс Ајберг од Одделот за клеточна и молекуларна медицина. Тој уште во 2008 година објаснил дека мутацијата во генот Оука2 довела до намалено производство на меланин во ирисот на окото, што предизвикало „разредување“ на кафеавата боја и појава на сина боја. Сепак, клучната поента не е во самиот ген Оука2, туку во генот Херц2, кој го регулира. Херц2 функционира како прекинувач што го намалува или целосно го блокира дејството на Оука2, што резултира со посветла – сина – боја на очите.

Интересно е што сите луѓе со сини очи имаат иста генетска мутација на истото место во нивната ДНК, што укажува на заеднички предок. Иако се потребни дополнителни истражувања, се претпоставува дека оваа мутација се проширила со миграцијата на луѓето од Африка во Европа, што објаснува зошто сината боја на очите е најчеста кај луѓето од европско потекло.

Студијата од 2008 година опфатила и анализа на други, поретки бои на очи, како зелената, и потврдила дека лицата со зелени очи имаат намалена количина на меланин, но на поинаков начин отколку лицата со сини очи. Професорот Ајберг заклучува дека сите луѓе со сини очи наследиле идентична генетска промена, што укажува на поврзаност со исти предци.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ