Постојат многу малку докази дека седењето со прекрстени нозе го оштетува грбот, ги оптоварува колковите и колената или предизвикува проширени вени. Поголем проблем за многумина всушност е предолгото седење во иста положба, што доведува до вкочанетост и болки, па често погрешно се заклучува дека нешто не е во ред со телото.
Идејата за штетноста од седењето со прекрстени нозе веројатно делумно потекнува од старите сфаќања за самото држење на телото. Долго време се сметало дека „правилното“ седење е знак на дисциплина, самоконтрола и добар карактер. Кога ваквото размислување ќе се вкорени, општествените правила лесно почнуваат да звучат како медицински факти. Притоа е лесно да се помеша непријатноста со оштетување.
Иако седењето со прекрстени нозе извесно време може да предизвика чувство на вкочанетост, тоа обично е само знак дека е време да се промени положбата, а не дека со тоа му штетите на телото.
Влијание врз грбот
Седењето со прекрстени нозе често се вбројува во категоријата „лошо држење“, со претпоставка дека на тој начин ‘рбетот се доведува во неправилна положба. Сепак, истражувањата за држењето и болките во грбот не пронашле една идеална положба за седење што би одговарала на сите, ниту секојдневна положба што сигурно предизвикува штета.
Во една студија, физиотерапевти од различни земји требало да изберат „најдобра положба за седење“, но нивните одговори значително се разликувале.
Истражувачите заклучиле дека уверувањата за идеалната положба се обликувани од традицијата и професионалната култура исто толку колку и од научните докази. Иако држењето и понатаму е важно, грбот е силен, се прилагодува и може да поднесе широк опсег на положби.
Проблемот најчесто се јавува поради предолго останување во која било положба, без разлика дали е со прекрстени нозе, исправени или згрбавени над лаптоп.
Ризик за колковите и колената
Уште едно често тврдење е дека седењето со прекрстени нозе ќе ги „истроши“ колковите или колената. И за тоа постојат многу малку докази. Колковите и колената поднесуваат значително поголеми оптоварувања при качување по скали, станување од стол, трчање, скокање или носење товар.
Седењето со прекрстени нозе може накратко да ја промени положбата на зглобовите, но тоа не значи дека предизвикува артритис или трајни оштетувања. Иако истражувањата што се занимаваат исклучиво со оваа тема се ограничени, достапните податоци не ги поддржуваат старите предупредувања.
Клиничките насоки за зачувување на здравјето на колковите и колената се насочени кон физичка активност, мускулната сила, здрава телесна тежина и вкупното оптоварување на зглобовите, а не кон избегнување на една вообичаена навика при седење.
Поврзаност со проширени вени
Дали седењето со прекрстени нозе предизвикува проширени вени? Одговорот е – не. Проширените вени настануваат кога залистоците во вените не функционираат како што треба, што доведува до насобирање крв и проширување на вените.
Ризикот многу повеќе е поврзан со фактори како возраст, семејна предиспозиција, бременост, дебелина и долготрајно стоење.
Седењето со прекрстени нозе може привремено да влијае на протокот на крв, но тоа не е исто како да се предизвикаат проширени вени. Достапните докази не потврдуваат дека оваа навика е причина за оваа состојба.
Постојат ли исклучоци?
Понекогаш оваа положба сепак се препорачува да се избегнува, но обично поради специфични медицински причини и најчесто привремено.
По некои операции за замена на колк, на пациентите традиционално им се советувало да избегнуваат седење со прекрстени нозе додека ткивото не заздрави. Сепак, поновите истражувања сугерираат дека некои од тие мерки на претпазливост можеби се престроги и дека нивното ублажување не го зголемува ризикот од рана дислокација.
Привремената вкочанетост или трнење што може да се појави по подолго седење во неудобна положба обично брзо поминува штом ќе се помрднете и претставува сигнал да ја промените положбата, а не знак на оштетување.
Клучот е во менувањето на положбата
Ако ви е удобно да седите со прекрстени нозе, нема причина тоа да го сметате за опасно. Ако почувствувате непријатност или вкочанетост, едноставно сменете ја положбата. Разновидноста на движења е поважна од барањето „совршено“ држење.
Телото функционира најдобро кога има повеќе опции. Седнете со прекрстени нозе ако се чувствувате удобно, а потоа исправете ги. Променете ја положбата, потпрете се назад, станете и прошетајте. Најздравата положба за седење е често онаа во која не се задржувате предолго.
Движете се повеќе, менувајте ги положбите и имајте на ум дека вашето тело е поотпорно отколку што често се мисли.
