вторник, 3 февруари 2026

Ова се случи прв пат во историјата: Ровер се движеше на Марс по патека испланирана од вештачка интелигенција (ВИДЕО)

Роверот Персерванс на американската вселенска агенција НАСА успешно ја заврши првата вожба на друга планета која беше целосно испланирана од вештачка интелигенција.

Фото: Скриншот

Објавено на

часот

Сподели

Оваа демонстрација беше одржана на 8 и 10 декември, а ја предводеше Лабораторијата за млазен погон (ЈПЛ) на НАСА од јужна Калифорнија. За време на тестот, генеративна вештачка интелигенција беше користена за избор на патни точки за роверот – сложена задача за планирање која обично ја извршуваат човечки експерти на Земјата, соопшти Лабораторијата за млазен погон.

„Оваа демонстрација покажува колку далеку напреднале нашите способности и го проширува начинот на кој ќе истражуваме други светови. Автономните технологии како оваа можат да им помогнат на мисиите да работат поефикасно, да одговорат на предизвикувачки терен и да го зголемат научниот придонес како што расте оддалеченоста од Земјата. Ова е силен пример за тимови кои внимателно и одговорно применуваат нова технологија во реални операции“, изјави Џеред Ајзакман, администратор на НАСА.

За потребите на демонстрацијата, инженерите користеле форма на генеративна вештачка интелигенција позната како визуелно-јазични модели, за да ги испитаат постојните податоци од базата на податоци на ЈПЛ за површински мисии. Системот ги анализира истите слики и информации што вообичаено ги користат човечките планери, а потоа ги идентификувал локациите на патните точки за Персеверанс безбедно да се движи преку тешкиот марсовски терен.

Работата била координирана од Оперативниот центар за ровери (РОЦ) на ЈПЛ и спроведена во соработка со Антропик, користејќи ги нивните модели на вештачка интелигенција Клод.

Марс се наоѓа на просечно растојание од околу 225 милиони километри од Земјата. Таа оддалеченост создава големи доцнења во комуникацијата, што оневозможува управување со ровер во реално време. Речиси три децении, навигацијата на роверите зависеше од човечки возачи кои внимателно ги проучуваат податоците за теренот и однапред ги планираат рутите.

Овие планери дизајнираат патеки составени од патни точки, обично оддалечени не повеќе од 100 метри една од друга, со цел да се намали ризикот од наидување на опасности. Завршените планови се испраќаат преку Мрежата за длабока вселена на НАСА, а роверот самостојно ги извршува инструкциите.

За време на марсовските дневни возења (познати како сол) на роверот Персеверанс во 1707 и 1709 година, тимот на мисијата ја предаде таа одговорност на генеративната вештачка интелигенција. Системот испитуваше орбитални слики со висока резолуција направени од камерата Хирисе на орбитерот „Марс реконејсенс“, заедно со податоци за наклонот на теренот од дигитални модели на височина.

Користејќи ги овие информации, вештачката интелигенција идентификуваше важни карактеристики на површината, како што се матична карпа, издадени формации, полиња со карпи и песочни набори. Потоа изработи континуирана патека за движење која ги вклучуваше сите неопходни патни точки.

Пред испраќањето на командите на Марс, инженерите ги тестираа инструкциите генерирани од вештачката интелигенција преку „дигиталниот близнак“ на ЈПЛ (виртуелна реплика на роверот). Овој чекор провери повеќе од 500.000 телеметриски варијабли за да се осигури дека планот безбедно ќе функционира со летачкиот софтвер на роверот Персеверанс.

На 8 декември, Персеверанс помина 210 метри користејќи план генериран од вештачка интелигенција. Два дена подоцна, помина уште 246 метри.

„Основните елементи на генеративната вештачка интелигенција покажуваат голем потенцијал во рационализацијата на столбовите на автономната навигација за движење надвор од нашата планета: перцепција (забележување карпи и набори), локализирање (познавање на сопствената локација) и планирање и контрола (донесување одлуки и извршување на најбезбедната патека). Одиме кон ден кога генеративната ВИ и други паметни алатки ќе им помогнат на нашите ровери да поминуваат километри со минимално оптоварување за операторите и ќе му укажуваат на научниот тим на интересни карактеристики на површината анализирајќи огромен број слики од роверот“, наведе во соопштение Ванди Верма, експерт за вселенска роботика во ЈПЛ и член на инженерскиот тим на Персеверанс.

„Замислете интелигентни системи не само на земјата на Земјата, туку и во локални (рабни) апликации во нашите ровери, хеликоптери, беспилотни летала и други елементи на површината, обучени од колективната мудрост на нашите инженери, научници и астронаути. Ова е револуционерната технологија што ни е потребна за да ја воспоставиме инфраструктурата и системите потребни за одржливо човечко присуство на Месечината и за САД да одат на Марс и пошироко“, изјави Мет Волас, менаџер на Канцеларијата за истражувачки системи на ЈПЛ.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ