Научниците сега, користејќи ласери, за првпат ѕирнаа во нивната внатрешност без да ги отворат и така го открија составот на течностите во кои се чуваат тие непроценливи примероци, пишува Сајенс алерт.
Дарвин својата, денес широко прифатена, теорија за природната селекција и еволуцијата делумно ја темелел токму на набљудувањето на животинскиот свет на Галапагос.
Научниците научиле многу од неговите зачувани примероци – цицачи, влекачи, риби и ракови – но досега немаше начин точно да се знае во какви течности се наоѓаат без да се отворат теглите.
Вековна загатка во тегли
„Анализата на условите во кои се чуваат вредните примероци и познавањето на составот на течноста во која се наоѓаат би можеле да имаат огромно влијание врз начинот на кој се грижиме за збирките и ги зачувуваме за идни истражувања“, објаснува Врен Монтгомери, техничарка во Природонаучниот музеј.
„Сè до сега, за да дознаеме која е течноста за конзервирање во одредена тегла, моравме да ја отвориме, што носи ризик од испарување, контаминација и оштетување на примерокот поради изложување на надворешни влијанија“, вели физичарката Сара Моска од Централната ласерска установа при Советот за научни и технолошки објекти на Обединетото Кралство.
Решение во ласерскиот зрак
За да ја истражат внатрешноста на теглите без да ја загрозат содржината, тимот научници се свртел кон пренослива форма на ласерска спектроскопија позната како просторно поместена Раманова спектроскопија или СОРС.
Рамановата спектроскопија го мери нивото на „возбуденост“ во молекуларната структура на материјалот откако ќе биде погоден од ласер. Светлината што потоа ја емитираат молекулите дава спектрален отпечаток на елементите во материјалот, откривајќи го неговиот хемиски состав.
Сепак, традиционалниот метод не би функционирал во овој случај бидејќи ласерскиот зрак е расфрлан по површината на теглата, па сигналот од теглата ги надминува сите други. СОРС го решава овој проблем со спроведување на најмалку две мерења – едно на изворот на зрачење, а другото малку подалеку.
Одземањето на овие две мерења ги открива хемиските потписи и на површината и на она што се наоѓа под неа. Методот СОРС не само што ја откри содржината на теглата, туку и специфичните видови стакло од кои е изработена секоја од нив.
Откритија во тегли
Со примена на оваа метода на Дарвиновите примероци, истражувачите успеале прецизно да ги идентификуваат течностите за конзервирање во речиси 80 проценти од теглите. Во дополнителни 15 проценти од случаите идентификацијата била делумно точна, а само три примероци, односно 6,5 проценти, не било можно сигурно да се утврдат.
Студијата открила дека цицачите и влекачите најчесто биле „фиксирани“ во формалин, а потоа складирани во етанол. Од друга страна, без’рбетниците како медузите и раковите биле чувани во формалдехид, понекогаш со додаток на глицерол или феноксиетанол за зачувување на целосноста на ткивото.
Ова е важно откритие за оние што се грижат за Дарвиновата збирка, но неговото значење е и пошироко. Музеите ширум светот чуваат повеќе од 100 милиони примероци во течности, а многу од тие садови се премногу ризични за отворање.
„Оваа техника ни овозможува да ја следиме состојбата на овие непроценливи примероци и да се грижиме за нив без да го нарушиме нивниот интегритет“, заклучува Моска.
