Како што пренесува Би-би-си сајенс фокус, длабоко под површината, мразот полека се движи и формира необични структури што личат на столбови и вртлози – процес што еден научник го опишува како „тенџере со зовриена тестенина“.
Овие необични формации за прв пат беа забележани во 2014 година со помош на радарско снимање, но нивното потекло долго време беше мистерија.
Ново истражување сугерира дека станува збор за термичка конвекција – процес во кој потоплите делови од материјалот се креваат, а постудените делови тонат, создавајќи бавен, кружен тек.
„Обично мислиме за мразот како за цврста и неподвижна материја“, рече професорот Андреас Борн од Универзитетот во Берген.
„Затоа откритието дека делови од ледената покривка се подложени на конвекција (струење), речиси како сад со зовриена тестенина, е навистина фасцинантно.“
Научниците веруваат дека овие структури се формираат во текот на илјадници години, под влијание на топлината што доаѓа од внатрешноста на Земјата.
Иако звучи противинтуитивно, физички е можно – бидејќи мразот, и покрај цврстата состојба, е многу „помек“ отколку што изгледа.
За да ја тестираат оваа хипотеза, истражувачите создадоа дигитален модел на ледената покривка на Гренланд, користејќи го истиот тип на симулации што се користат за проучување на движењето на Земјината обвивка.
Кога ги прилагодиле параметрите како што се дебелината и структурата на мразот, моделот почнал да покажува растечки „столбови“ и вртлози, слични на оние што всушност се забележани под Гренланд.
Откритието има значајни импликации за разбирање на климатските промени.
Ледената покривка на Гренланд покрива повеќе од 1,7 милиони квадратни километри, а нејзиното целосно топење би го покачило нивото на морето за повеќе од седум метри.
Во исто време, истражувањата покажуваат дека топењето се забрзува: количината на вода од топење се зголемила многу пати во последните децении.
„Гренланд денес забележува почести и посилни епизоди на екстремно топење отколку порано“, предупредуваат научниците.
Еден од клучните заклучоци од студијата е дека мразот е веројатно помек и почувствителен на притисок отколку што се веруваше претходно.
Ова е важно бидејќи подобар увид во однесувањето на мразот овозможува поточни предвидувања за тоа колку брзо ќе се стопат ледените покривки и како тоа ќе влијае на покачувањето на нивото на морето.
Сепак, истражувачите истакнуваат дека овие формации сами по себе не значат дека Гренланд ќе се стопи побрзо отколку што веќе се очекуваше.
„Овие структури се повеќе како фосили од минатите климатски услови – остатоци од подебел, постуден и постабилен мраз од леденото доба“, објаснуваат авторите.
На крајот, научниците истакнуваат дека откритија како ова покажуваат колку сè уште не знаеме за процесите што ја обликуваат планетата.
Секое ново откритие, велат тие, помага подобро да се разбере иднината на климатските промени – но исто така буди восхит кон природата.
