Интернационалниот институт за мода „Изет Цури“ ја отвори програмата со колекции реализирани од студентите Рејхана Винца, Мирадије Селими и Дорунтина Каштанјева. Нивните дела функционираа како заокружени и зрели изрази. Беше присутна јасна конструкција, прецизна контрола на силуетата и изразено чувство за материјал, што не остава простор за случајност. Ова не беше само презентација на потенцијал, туку убедлив доказ за веќе изградена и цврста основа.
Паралелно, програмата се отвори кон нешто што ретко се случува доволно сериозно, а тоа е размислувањето за модата како систем.
Јавниот разговор „3D и AI во модата“, реализиран во рамки на Erasmus+ иницијативата Green DigiFashTechManager е двегодишен европски проект финансиран од Европската Унија, поддржан од Green Land Group, Македонското модно здружение и Fashion Weekend Skopje и функционираше како клучен интелектуален сегмент на денот. Како рамка низ која се чита целото издание.
Разговорите ги отворија најрелевантните прашања за индустријата денес: што значи авторство во време на вештачка интелигенција, како се трансформира физичката облека во дигитален продукт.
Настанот беше проследен со изложбата „3D & AI во модата“, која понуди увид во актуелните практики на пресекот помеѓу модниот дизајн, 3D технологијата и вештачката интелигенција, со посебен фокус на новата генерација дигитални креативци.
Програмата ја отвори текстилниот инженер и 3D моден дизајнер Ангела Доневска, која ја претстави својата колекција “Deep Within – Hologram Collection” во соработка со Neonflex.mk. Колекцијата функционира како визуелен експеримент во кој дигиталната мода се среќава со бруталистичкиот пристап, поставувајќи прашања за границите помеѓу уметничкиот израз и технолошките можности.
Во продолжение, директорката на Семос Едукација, Ангелина Канчевска, се осврна на улогата на вештачката интелигенција во едукацијата и дизајнот.
Во рамки на соработката со Fashion Weekend Skopje, 17 студенти и алумни од Академијата за графички дизајн развија повеќе од 33 креативни решенија за визуелниот идентитет на FWSK32, користејќи AI алатки и дигитални медиуми. Официјалната насловна визуелизација е дело на Едита Зекировиќ, а делата беа изложени како дел од програмата, потврдувајќи дека новиот визуелен јазик веќе активно се развива.
Модниот дизајнер Никола Ефтимов ја надополни дискусијата со својот проект “The Vein of Light”, отворајќи прашања за улогата на AI како активен елемент во креативниот процес, а не само како техничка поддршка.
Значаен сегмент од програмата беше и презентацијата на европскиот проект Just Fashion, претставен од Даниела Милошеска, креативен директор на Bastet Noir. Проектот се фокусира на развој на одржливи модели на производство преку дигитални алатки, вклучувајќи виртуелна кастомизација и дигитално прототипирање, со цел скалирање на made-to-measure пристапот во модата.
Со овој сегмент, Fashion Weekend Skopje 32 ја потврди својата позиција како платформа што не само што ја презентира модата, туку активно учествува во нејзиното преобликување, преку образование, технологија и интердисциплинарен пристап.
Настанот беше заокружен со промоција на книгата „Облеката и модата, од историјата до денес“ од Зорка Тодорова-Младеновиќ, авторка чиј долгогодишен труд претставува еден од ретките систематизирани записи за развојот на модата во поширок културен и историски контекст. Нејзината работа е сведоштво за време, за естетика и за континуитет што често останува незабележан во брзината на современата индустрија.
Во рамки на настан што се занимава со иднината, нејзиното присуство потсети на нешто суштинско, дека секоја трансформација има своја основа. И дека модата, колку и да се менува, секогаш се потпира на знаењето што некој претходно го оставил зад себе.
Во вториот дел од денот, сцената повторно се врати на пистата, но со нов контекст.
Факултетот за арт и дизајн при Европскиот универзитет – Скопје, преку ревијата „Еклиптика“, донесе визуелна храброст и јасно изразена генерациска слобода. Бојата, графичките елементи и силуетите не се стремат кон комерцијалност, туку кон автентично воспоставување на сопствен идентитет.
Групната ревија на Марија Станојовска и Маригoна Рахмани ја стабилизираше оваа енергија. Кај Станојовска доминираше контролиран, речиси архитектонски пристап кон формата, додека кај Рахмани се појави мекост и елеганција, со нагласена текстура и движење. Овој дел од програмата функционираше како премин, од колективна експресија кон индивидуален авторски став. И токму таму, без потреба од спектакл, дојде финалето.
Олгица Ѓоргиева со колекцијата „Metamorfosis“, поддржана од Nera Caffe, понуди тивка, но сигурна завршница. Инспирирана од личната трансформација и симболиката на пеперутката, колекцијата се развива низ минималистички силуети, рачна изработка и прецизно обликувани детали. Природните тонови внесуваат стабилност, додека суптилниот леопард принт се појавува како знак на инстинкт и самодоверба, дискретно, но присутен.
Од „China Night“, преку нордиско-балтичката приказна и дизајнерските резиденции, изложбите, јавните разговори и презентациите, до иницијативите како Mission for Water и регионалните соработки со сцени од Балканот – Fashion Weekend Skopje 32 покажа дека модата повеќе не функционира во изолирани кругови. Таа се гради преку поврзување. И токму во тие пресекувања, македонските дизајнери не се на маргина.
Тие се во јадрото на разговорот.
Fashion Weekend Skopje powered by UNIBank, синоќа во Diamond Mall заврши со позиција на сцена што веќе не се развива експериментално, туку стратешки.
Позиција на генерации што не доаѓаат, туку веќе се тука.
И позиција на индустрија што не се прашува дали ќе се трансформира, туку како.
