„Судскиот совет неодамна усвои нова методологија за оценување на работата, но сепак, тој не е целосно имплементиран, што доведува до сомневања во јавноста за употребата на транспарентни практики засновани на заслуги. Јавноста забележува и неколку долгогодишни испразнети работни места во повисоките судови, што дава изглед на нефункционалност и одлагање на предмети од јавен интерес. Ве повикувам да направите напредок во овие области за да може навремена правда да биде задоволена“, рече Брнз.
Според неа, за да ја заслужи почитта на своите граѓани, судството мора да биде ефикасно, независно и да ги бара сите одговорни и еднакви пред законот.
„Не е тајна дека јавноста нема доверба во судството. Всушност, неодамнешна анкета на ‘Еуротинк’ покажа дека само 8 отсто од граѓаните на Северна Македонија имаат доверба во судството и обвинителството. Очигледно, има многу за работа, вклучувајќи судски реформи и зајакнување на институциите, но исто така треба да се адресираат и перцепциите – луѓето треба да видат и да почувствуваат дека системот функционира. Граѓаните мора да бидат уверени дека нивните случи ќе бидат сослушани од неутрални и независни судови во разумен рок. Ова е основен принцип во секоја слободна и функционална демократија.
Враќањето на довербата на јавноста може да се постигне само ако секој од вас оди над и подалеку од заклетвата што сте ја дале како судија. Менторирајте нови судии. Пофалете се со вашата независност кога ќе се соочите со притисок од надвор. Послужете како пример за непристрасно и непартиско пресудување“, рече Брнз.
Според неа, Македонија мора да се заложи за доделување судски и обвинителски буџети кои се во согласност со нејзините закони.
„Доволните јавни ресурси, вклучувајќи ги судските буџети и платите на персоналот, ја поттикнуваат независноста и помагаат да се спротивстави на надворешните влијанија. Како судии и обични граѓани, говорете и побарајте да ги спроведувате законите на вашата земја“, рече амбасадорката.
Заменик министерот за правда Агим Нухиу говореше за реформите во судството, кои, како што кажа, се приоритет на Министерството и на Владата.
„Целта на Министерството и на Владата е да се зголеми кредибилитетот или довербата на судскиот систем во целина како и одговорноста на обвинителите и судиите во нивното работење. Со активна реформа и план за подобрување на севкупниот изглед на судскиот систем јасно е дека работите напредуваат“, изјави Нухиу и додаде дека потврда дека реформите во судството се нивен приоритет е и извештајот на Европската Комисија.
Претседателот на Здружението на судиите, Џемали Саити истакна дека постојано ги следат слабостите кои се појавуваат во судството.
„Ние се занимаваме со прашањата кои се однесуваат на етиката и особено прашањата на транспарентноста со надеж дека ќе придонесеме во подигнувањето на довербата во судството како слабост која е детектирана од сите органи во државата“, додавајќи дека во однос на методологијата за квалитативно оценување на судиите, Саити се надева дека таа набрзо ќе биде имплементирана.
Претседателката на Судски совет, Павлина Црвенковска, оцени дека изминативе децении малку се работеше на враќањето на довербата на граѓаните во судскиот систем.
„Тоа е еден долг, континуиран процес, не може преку ноќ да се врати довербата на граѓаните во судството. Во овој процес се вклучени низа мерки, активности и јас тука секогаш ја споменувам како една клучна основа за враќање на довербата на граѓаните, а тоа е методологијата за квалитативно оценување на судиите. Со оваа методологија објективниот пристап при оценката што е основ за унапредување на судиите, ќе биде доминантен на сметка на субјективниот пристап кој може да го има секој член на Судскиот совет и дотолку повеќе што самите судии од повисокиот суд ќе ги оценуваат судиите од понискиот суд за да можат да напредуваат“, изјави Црвенковска.
Таа се осврна и на недостатокот на судии, посочувајќи дека со измените на Законот за работни односи може да се случи шеесетина судии до крај на годината да одат во пензија.
„Факт е дека ние имаме недостаток на судии. Од 639 судии, моментално имаме 473 судии. Со измените на Законот за работни односи може да се случи и шеесетина судии до крај на годината да ни одат во пензија. Реален е недостатокот на судии во судството“, заклучи Црвенковска.
