Во реакцијата на македонската организација во Бугарија, категорично се тврди дека – Бугарија веќе го признала македонскиот јазик. Безусловно и официјално пред 80 години, а правно -обврзувачки пред 70 години.
„Законот за официјализирање е меѓудржавен договор за правна помош склучен меѓу Бугарија и Југославија во Софија на 23 март 1956 година. Член 8 од него е категоричен дека за бугарската страна, документите пополнети на македонски јазик се легитимни, прифатливи и правно – обврзани да ги прифатат како важечки пред судскиот систем, обвинителството, Министерството за правда и други административни органи, вклучително и Министерството за надворешни работи.
Овој договор не е раскинат и денес продолжува да ги исполнува своите функции со државите наследнички на Југославија – Србија, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора“, наведуваат од ОМО Илинден – Пирин.
Сепак, се истакнува дека Бугарија само со Македонија (како една од наследничките на СФРЈ) во 2000-та година склучила нов договор.
„Само со Република Македонија, нов договор беше склучен во Скопје на 15 мај 2000 година. Во него, формулацијата на јазиците според Заедничката декларација од 1999 години е – бугарски јазик според Уставот на Република Бугарија и македонски јазик според Уставот на Република Македонија
Македонската држава, нејзините закони и институции, го дефинираат македонскиот јазик како кодифициран со сопствена историја, граматика, вокабулар, правопис и правила на употреба, кој има целосен функционален опсег и претставува целосно развиен стандарден јазик, кој, покрај главното комуникациско средство, е и израз на националниот и културниот идентитет на Македонците, со неговата литература, традиција и јазични ресурси. Македонскиот јазик го користат македонските малцинства во соседните земји на Република Македонија, како и меѓу македонската дијаспора низ целиот свет“, велат од ОМО Илинден – Пирин.
Притоа во соопштението се потсетува дека во правниот свет, не постои општо меѓународно признавање на еден јазик, ниту пак државите ги признаваат нивните јазици. Договорите се единствениот инструмент што создава правно-обврзувачка употреба на странски јазик меѓу државите. Според Виенската конвенција за договорно право (1969) член 26 – Pacta sunt servanda -„Секој договор е обврзувачки за страните и мора да биде исполнет од нивна страна со добра намера“.
„Непријателски и кршејќи го духот на добрососедска соработка, дејствијата на Бугарија се политичка одлука насочена кон вршење притисок врз младата држава. Опструктивно однесување во билатералните односи, попречување на нормалната интеракција, бидејќи државата формално не го оспорува стариот договор за другите наследници и за самата Македонија 10 години, туку ја ограничува новата меѓународна соработка со независна Македонија и директно го блокира развојот на трговските односи со одбивање да потпише нови, како што се Договорот за избегнување на двојно оданочување или Договорот за реципрочна заштита и промоција на инвестициите“, се наведуваат случаите во кои Бугарија го блокирала потпишувањето билатерални договори со Македонија поради македонскиот јазик.
Освен тоа, во реакцијата на ОМО Илинден – Пирин се констатира дека по 1991 година, Бугарија селективно го прифати правното наследство на Југославија, односно – целосно прифатено за сите други републики, но тоа е одбиено според клучен договор за Македонија.
„Ова е класична хипотеза за спор во добронамерност, според која државата треба: да не ги прави своите договори бесмислени; да не ги заобиколува преку формализам; да не го користи своето право како покритие за блокирање на договорните односи.
Бугарија дејствуваше формално во рамките на законот, но материјално го заобиколуваше духот на договорната соработка користејќи јазичен спор за блокирање на правните односи“, забележуваат од македонската организација во Бугарија.
Исто така во своевидната анализа на односите меѓу Македонија и Бугарија од ОМО Илинден Пирин се проценува дека ако случајот се разгледува во рамките на принципот на естопел на меѓународното право, според кој една држава не може да се повика на став што е спротивен на нејзиното претходно однесување или изјави ако друга држава: се потпрела на тоа однесување; и претрпела штета или ја променила својата правна позиција; и според Договорот од 1956 година: Бугарија експлицитно го наведува „македонскиот јазик“ како правен инструмент, без наводници, без забелешки, без резерви и прифаќа документи составени целосно на овој јазик, на што се додава неговата долгогодишна имплементација, недостаток на приговори, недостаток на протест или толкувачки декларации, ова може да се квалификува како јасно и недвосмислено однесување.
„Од своја страна, Македонија/Југославија организира: образование, администрација, судска пракса врз основа на тоа што нејзините документи се прифатени. По 1991 година, Македонија продолжува да го користи истиот јазик со истата норма, без да го менува правниот идентитет на јазикот, или постои објективен континуитет.
По 1991 година, Бугарија ги одбива новите договори токму поради јазикот и ја доведува во прашање неговата легитимност, без да го повлече или осуди стариот договор кон другите земји. Ова е во спротивност со претходното однесување. Затоа, правото на Бугарија (да одбие договор) се користи не за заштита на специфичен правен интерес, туку како средство за политичка блокада врз основа на веќе прифатен елемент; да се спречи употребата на јазик што веќе го усвоила во идентичен правен контекст. Комплексно и лизгаво меѓународно правно прашање, но Македонија би можела да се заложи пред Меѓународниот суд во Хаг дека Бугарија не може со лоша намера да се повлече од однесување на кое другите му веруваат. Знаејќи дека МСП не ги применува bona fides, estoppel и abus de droit како посебни правила, туку како унифициран систем за контрола на однесувањето на државите, со цел да се спречат формално правни, но материјално неправедни резултати, како би изгледал таков случај се прашањата прикажани како критериуми за толкување, однесување, ефект од дејствијата: Дали постои добра намера во одбивањето? ( bona fides) – НЕ; Дали одбивањето е во спротивност со претходно прифатено однесување? ( estoppel) – ДА; Дали сувереното право се користи како алатка за блокирање? ( abus de droit) – ДА“, согледуваат од ОМО Илинден – Пирин.
Сепак, се заклучува во аналзиата, наместо конфронтација и тешка правна битка, со текот на годините Македонија усвои политика на отстапки, соработка и обиди за градење доверба и пријателство меѓу двете земји.
„Против нив, доби вето за членство во ЕУ од Бугарија. Во светлината на новите пречки од бугарска страна во процесот на европска интеграција на Република Македонија, поточно делот за македонскиот јазик, кој е официјално оспорен, сметаме дека е дојдено време ова прашање да се постави и разјасни пред ЕУ и Советот на министри врз основа на договорот од 1956 година што е на сила за Бугарија“, порачуваат од ОМО Илинден – Пирин.
