среда, 18 февруари 2026

Безбедноста пред екраните – физичките копчиња се враќаат во автомобилите

Во последните години ентериерите на автомобилите се речиси целосно дигитализирани, со огромни екрани чувствителни на допир, минималистички интерфејси и намален број физички копчиња. Производителите го прифатија овој тренд поради пониските трошоци и барањата на клиентите, но се чини дека овој пристап почнува да се враќа како бумеранг.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Сè поголем број возачи и експерти за безбедност предупредуваат дека потпирањето на дигиталните интерфејси е одвлекување на вниманието, што е особено опасно во ситуации кои бараат реакција во дел од секундата. Европа и Кина, двата најголеми автомобилски пазари во светот, почнаа иницијатива за да се осигурат дека дигитализацијата нема да ја загрози безбедноста.

Во Европа дискусијата за контролите чувствителни на допир повторно стана релевантна со новите протоколи на Еуро енкап, кои стапија во сила во јануари оваа година. Оваа независна организација, најпозната по тестирањето на безбедноста на возилата, со новите правила го обесхрабрува користењето на екраните исклучиво за управување со клучните функции.

За да ја добијат највисоката оценка од пет ѕвездички, автомобилите ќе мора да имаат физички контроли за трепкачите, бришачите, светлата за предупредување, сирената и системот за итни повици. Возилата кои ги нудат овие функции исклучиво преку екранот ќе изгубат поени на тестовите за безбедност.

Иако упатствата на Еуро енкап не се правно обврзувачки, нивното комерцијално влијание е огромно. Оценката со пет ѕвездички е моќна маркетиншка алатка и ретко кој производител може да си дозволи да се откаже од неа.

Аргументот е јасен: колку повеќе возачот мора да пребарува низ менијата за основните дејства, толку подолго неговиот поглед е одвлечен од патот, што го зголемува ризикот од несреќа. Европскиот пристап сега го следи Кина, технолошки најнапредниот и најбрзо растечкиот автомобилски пазар во светот. Министерството за индустрија и информатичка технологија на Кина (МИИТ) предложи нацрт-регулативи кои исто така бараат физички копчиња за клучните функции.

Според предлогот, кој моментално е во фаза на јавна дискусија, индикаторите за насока, предупредувачките светла, изборот на брзина и итни повици ќе мора да бидат достапни преку тактилни контроли со минимална површина од 10×10 милиметри. Целта е клучните команди да бидат лесно достапни за возачите да не мора да го тргаат погледот од патот.

Овој пресврт е особено интересен бидејќи доаѓа од Кина, земјата која најрешително ги прифати ентериерите со доминантни екрани, по примерот на американска Тесла, која е копирана од бројни домашни брендови. Приоритетите сега се чини дека се враќаат кон практичноста и безбедноста.

Новите упатства веќе влијаат врз одлуките на производителите на автомобили. Фолксваген призна дека прекумерната зависност од екраните на допир била „грешка“ и ги враќа физичките копчиња на новите електрични модели. Мерцедес-бенц вели дека традиционалните копчиња се сè уште најдобро решение за одредени операции, додека Хјундаи применува хибриден пристап, комбинирајќи прекинувачи и копчиња за најчесто користените функции.

Дури и Тесла, долгогодишниот пионер на ентериери со еден екран, наводно размислува за враќање на класичната рачка за трепкачи на некои од своите модели.

Притисокот во Кина не е ограничен само на внатрешноста на возилото. Владата планира и построги стандарди за автономни системи за возење од ниво 3 и 4, кои бараат безбедност споредлива со човечки возач и способност на возилото самото да застане во случај на проблем.

Резултатот е јасен пресврт на два клучни светски пазари, кои доаѓаат до истиот заклучок: дигитализацијата на автомобилите не смее да дојде на сметка на ергономијата и безбедноста. По годините трка за поголеми екрани, се чини дека автомобилската индустрија е подготвена повторно да открие едноставен, но клучен принцип – за некои функции, физичкото копче е сè уште најинтуитивното, најбрзото и најбезбедното решение.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ