Истрагата на Делфи Естонија, ОЦЦРП и повеќе меѓународни медиуми покажува дека зад овие операции стои руската агенција за односи со јавноста Агенција за социјален дизајн (СДА). Агенцијата веќе е под санкции од САД, Велика Британија и Европската Унија поради претходни кампањи за влијание. Но, новите документи сугерираат дека операциите не биле само приватна иницијатива, туку дека имале надзор и координација од самата руска претседателска администрација.
Во интерните документи овие операции се нарекуваат „когнитивни удари“ против Западот.
Документите опишуваат операции што внатрешно биле нарекувани „последователни удари врз јавното мислење“, со цел продлабочување на внатрешните поделби во западните општества, поттикнување протести, меѓуверска нетрпеливост и политичка нестабилност.
Бидејќи многу од документите немаат јасно наведен автор, не може со целосна сигурност да се утврди дали конкретни операции директно потекнувале од СДА, од Кремљ или од други структури. Ниту руската претседателска администрација ниту СДА не одговориле на барањата за коментар.
Крвави свински глави пред џамии во Париз
Крвави свински глави пред џамии во Париз
Една од најшокантните операции се случила во септември 2025 година, кога девет џамии и исламски културни центри во и околу Париз биле цел на исламофобична провокација.
Пред влезовите биле оставени крвави отсечени свински глави, секоја со натпис „Макрон“ испишан со сино мастило.
Неколку месеци подоцна, тројца Срби биле осудени во својата земја за учество во нападот. Според судските пресуди, тие дејствувале по инструкции од структури на руските разузнавачки служби, со цел поттикнување немири и нетрпеливост.
Протечениот документ со наслов „Извештај за операцијата ‘Свинска глава’“ открива детално планирање: шестмина оперативци пристигнале во Париз на 7 септември, следниот ден вршеле извидување, а ноќта потоа ги оставиле свинските глави пред целните објекти, по што ја напуштиле Франција.
Документот со задоволство констатира дека акцијата добила големо медиумско внимание низ светот.
Напади врз еврејски цели
Истата мрежа, според документите, стоела и зад други провокации.
Во Париз биле нападнати Музејот на холокаустот и повеќе синагоги, врз кои била фрлана зелена боја.
Во интерните разговори оваа операција била именувана како „Зелени синагоги“.
Лице што користело псевдоним „Едвард Бернајс“ — очигледна референца на познатиот австриско-американски пионер на манипулативната пропаганда — му пишувало на висок руски функционер дека акцијата ја постигнала целта.
„Настанот заврши на насловните страници на светските медиуми“, стоело во пораката.
Наведената цел била да се дискредитира француската власт, со порака дека не може да го запре наводниот бран исламски антисемитизам во Париз, како и да му се нанесе удар на имиџот на Емануел Макрон.
Според српските судски документи, истите луѓе оставиле и пластични скелети кај Бранденбуршката порта во Берлин, недалеку од споменикот на холокаустот, со цел да се поттикне верска и национална омраза меѓу муслиманите и Евреите и да се дестабилизираат Франција и Германија.
Софија Захарова и сенката на Кремљ
Во протечените преписки учесниците користеле англиски псевдоними како „Alex Abbot“, „Sam Spencer“, „Bruce Lee“, па дури и „Immanuel Kant“.
Но клучната фигура била корисникот „Kristin Kiler“, што според протечена табела е псевдоним на Софија Захарова, висока функционерка во руската претседателска администрација.
Колегите во разговорите ја ословувале како „Софија“.
Таа, според документите, ги координирала буџетите, операциите и одобрувањата, а во една преписка пишува: „Чекаме зелено светло од СВК“ — иницијали што се поврзуваат со Сергеј Кириенко, заменик-шеф на кабинетот на Кремљ.
Европската Унија ја санкционираше Захарова уште во 2024 година, наведувајќи дека директно работела со шефот на СДА, Иља Гамбашидзе.
„Лажни знамиња“ и местенки
Документите покажуваат и планови за класични операции под лажно знаме — акции што треба да изгледаат како да ги извршил некој друг.
Еден план предвидувал сквернавење на споменикот на Шарл де Гол во Париз, така што вината да падне врз украински националисти.
Во инструкциите дури стоело самите извршители да бидат измамени — да веруваат дека навистина работат во интерес на Украина и по налог на фондацијата на Олена Зеленска.
Во друг бизарен план било предложено 30 секс-кукли да бидат пуштени во реката Сена со пораката: „Е*и ги мигрантите!“
Мешање во изборите во Ерменија
Документите покажуваат и обид за влијание врз парламентарните избори во Ерменија.
Планот предвидувал користење на медиумот erevan.one, насочен кон ерменската дијаспора во Русија, за создавање негативен став кон премиерот Никол Пашинјан и позитивен однос кон проруските сили.
Во документите се нагласува дека голем дел од ерменските гласачи имаат и руско државјанство и можат да имаат одлучувачко влијание врз изборите.
Имало и дезинформациски кампањи со тврдења дека Пашинјан купил луксузна вила во Марсеј, како и дека Володимир Зеленски купил стан во Бурџ Калифа за својата мајка — приказна што подоцна беше раскринкана.
Обиди за влијание преку западни јавни личности
Документите покажуваат и напори за користење западни јавни личности за ширење проруски ставови.
Во една преписка Софија споменува дека се подготвени изјави од францускиот генерал Доминик Делавард, со порака дека Русија победува и дека мирот ќе биде по нејзини услови.
Се споменува и американскиот пензиониран генерал Пол Валели, за кого во документите се наведува дека е близок до Доналд Трамп и има голем потенцијал за влијание.
Нема доказ дека тие знаеле кој стои зад тие операции.
Планови за 2026: АИ-пропаганда и следење на 10.000 влијателни профили
Документите откриваат дека активностите не престанале.
Во плановите за 2026 година има: веб-страница за влијание врз западни аналитички институти; АИ-систем за автоматско генерирање содржини за германската публика; база за следење на речиси 10.000 профили на влијателни личности; систем за следење на 100 водечки француски опозициски фигури; медиумски проект „Руски бран“; АИ-видеомрежи за Франција.
Посебен проект, Мителеуропа, предвидувал слабеење на Вишеградската група и создавање нов геополитички блок околу Австрија, Унгарија и Словачка.
„Русија да изгледа како суперсила“
Една од протечените пораки отворено ја објаснува стратегијата:
„Колку повеќе Русија учествува во активни кампањи за влијание низ светот, толку посилен е имиџот на глобална руска сила.“
Експертите предупредуваат дека ваквите операции се особено опасни затоа што не секогаш веднаш се гледа нивниот ефект.
„Може да поминат години пред последиците целосно да станат видливи — а тогаш веќе може да биде предоцна“, предупредува аналитичар од хелсиншкиот центар за хибридни закани.
